DÜNDEN BUGÜNE SEFERİHİSAR' IN TARİHSEL GELİŞİMİ

Seferihisar İlçesi topraklarında en eski yerleşim yeri Teos olup, burasının M.Ö 2000 yıllarında Akalardan kaçan Giritliler tarafından kurulduğu ve Karyalıların bir kenti olduğu bilinmektedir. Böylece yöreye 4000 yıldan bu yana yerleşildiği söylenebilir.

Seferihisar’ ın kuruluşu hakkında birkaç tez bulunmaktadır. Bunlardan ilkine göre ; Seferihisar III. Pön Savaşları (Roma-Kartaca Savaşları) sırasında Roma’ ya yenilen Kartacalı Anibal’ in , Suriye Selefkoslarına sığınmak üzere Anadolu’ya geçmesi (M.Ö 150-146) üzerine, Roma donanmasının Teos önlerinde Myonnesos açıklarında kartaca donanması ile savaşırken, Romalı General Tysaferin’in, konaklama yeri olarak askerlerine inşa ettirdiği üs olarak kurulmuş ve Tysaferinopolis adı verilmiştir.

İkinci tez ise; M.Ö 7. yüzyılda Anadolu toprakları üzerinden, Roma’ ya göçen,  Hind-Avrupa ırkından Etrüskler tarafından kurulduğuna aittir. Anadolu’ ya geldiklerinde kıyılara yeterince yaklaşmak isteyen Etrüskler’ in Seferihisar’ ı önce bir konaklama yeri olarak kurdukları, sonra büyük bir kısmının Teos ve Sığacık limanlarından yararlanarak İtalya’ya  göçtükleri, bir kısmının ise burada kaldığı ve Seferihisar’ ın da M.Ö  5. Yüzyılda güçlü bir kent olduğu ileri sürülmektedir.

Seferihisar adının Romalı General Tysaferin’ den geldiği, Selçuklulara kadar Tysaferin veya Tysaferinopolis olarak anıldığı,Anadolu’nun Türkleşmesi sırasında adına eklenen hisar kelimesiyle Tysaferinhisar’a dönüştüğü sanılmaktadır. Yüzyıllar boyunca kullanılan bu ad, bugün Seferihisar olarak karşımızdadır.

Ege’nin diğer yöreleri gibi Seferihisar’da da M.Ö 7.-5. yüzyıllar arasında Lidyalılar, İranlılar, Atinalılar ve Ispartalılar hüküm sürmüştür. Daha sonra yöreye İranlılar, Bergama Krallığı, Makedonyalılar, Yunanlılar, Romalılar ve Bizanslılar egemen olmuştur.

Seferihisar , 1084 yılında Selçuklu Komutanı  Emir Çakabey tarafından alınmış, II Haçlı Seferi  ( 1147 – 1449 ) sonrasında , bölge Sultan Mesut tarafından Selçuklu topraklarına katılmıştır. Seferihisar, 1308 yılında Selçukluların dağılması ile 1320 de Aydınoğulları' nın egemenliğine, ardından 1394 yılında da Osmanlıların eline geçmiştir. 1402 Ankara Savaşı nihayetinde Moğolların işgaline uğrayan bölge, 1425 yılında tekrar Aydınoğullarının elindedir, ancak Cüneyt Bey’ in ölümünden sonra Seferihisar artık Osmanlıların olmuştur.

Seferihisar 14.-15.-16. yüzyıllarda Düzce ( Hereke )’ deki medresesiyle bir ilim ve kültür ocağı haline gelmiştir.

Osmanlı toprak bölünüşüne göre has arazi içerisinde bulunan Seferihisar’ ın geliri Üçüncü Murat’ ın annesi Valide Sultan tarafından, Mekke’ ye vakfedilmiştir. Seferihisar 19. yüzyıl başlarında 20 bini aşkın nüfusa sahipken, köylerden çıkan veba hastalığı nüfusu kırmış, Seferihisar’ ın 4 – 5 köyü ortadan kalkmıştır.

İzmir 1850 yılında, Aydın vilayetinin merkezi olunca , Seferihisar nahiyesi de 1884 yılında belediye olmuştur.

Bu dönemden günümüze ulaşan cami, mescit, hamam ve köprü gibi yapıları ilçede görmek mümkündür. Bunlar arasında başta Ulu Cami, Hıdırlık Cami, Turabiye Cami, Sığacık Cami, Güdük Minare Cami, Eyüboğlu Hamamı, Çınar Hamamı, Hereke (Düzce) Medrese ve Külliyesi gelmektedir.

SEFERİHİSARIN KURTULUŞU
Seferihisar’ da15 Mayıs 1919 tarihine kadar % 50 Rum, % 50 yerli ve Mora göçmeni Türk ahali ile birlikte yaşamışlar, İzmir’ in 15 Mayıs 1919 da Yunan işgaline uğramasıyla, işgal yılları başlamış, 11 Eylül 1922 de ilçe kurtarılmıştır.

Seferihisar’da Cumhuriyet döneminde kayda değer bir olay da Kore Savaşları’na katılan Türk kuvvetlerinin , ikinci kafileden itibaren, 1951-1960 yılları arasında on yıl, hazırlık eğitimini burada yapmış olmalarıdır.

Seferihisar ilçe merkezinde Kurtuluş Savaşı' nda ve Cumhuriyet döneminde şehit düşenlere ait bir şehitlik ile ilçe merkezi girişinde, İzmir caddesi üzerinde Şehitler Çeşmesi bulunmaktadır.

Seferihisar’da Cumhuriyet döneminde kayda değer bir olay da Kore Savaşları’na katılan Türk kuvvetlerinin, ikinci kafileden itibaren, 1951-1960 yılları arasında on yıl,hazırlık eğitimini burada yapmış olmalarıdır.

KÜLTÜR VARLIKLARIMIZ
İzmir Valiliği İl Kültür Müdürülüğü' nün yayınladığı Seferihisar Kültür Envanterine göre; İlçede tescillenmiş kültür varlıkları şunlardır:

CAMİ VE MESCİTLER
1. Güdük Minare Cami (Seferihisar İlçe Merkezi)
2. Hıdırlık Cami (seferihisar İlçe Merkezi)
3. Turabiye Cami (Seferihisar İlçe Merkezi)
4. Ulu Cami (Seferihisar İlçe Merkezi)
5. Kasım Çelebi Cami (Düzce Köyü)
6. Sığacık Cami ve Sığacık Mescidi

HAMAMLAR VE MEDRESELER
1. Hamam (Seferihisar İlçe Merkezi)
2. Sığacık Hamamı
3. Düzce Köyü Hamamı
4. Ulamış Köy Hamamı
5. Kasım Çelebi Medresesi (Düzce Köyü)

ÇEŞME-ANIT-SU KEMERİ-ILICALAR
1. Şehitler Çeşmesi
2. Ulamış Köyü Şehitlik Anıtı
3. Su Kemeri (Beyler Köyü)
4. Cumalı Ilıcaları (Kavakdere Köyü)

TÜMÜLÜSLER
1. Güneşlikent Tümülüsü (Tepecik Mahallesi, Gemisuyu Mevki, Seferihisar İlçe Merkezi)
2. Tümülüs-A (Hıdırlık Mahallesi, Sazlıgöl Mevki, Seferihisar İlçe Merkezi)
3. Tümülüs-B (Hıdırlık Mahallesi, Sazlıgöl Mevki, Seferihisar İlçe Merkezi)

ANTİK KENT VE SİT BÖLGELERİ
1.Teos Antik Kenti
2. Lebedos Antik Kenti
3. Karaköse Harabeleri
4. Myonnesos Adası

SİVİL MİMARİ ÖRNEKLERİ
1. Konut (11 Eylül Cad. No:1,3,5 Seferihisar İlçe Merkezi)
2. Konut (Atatürk Caddesi No:5, Seferihisar İlçe Merkezi)
3. Konut (Camikebir Mahallesi No:58, Seferihisar İlçe Merkezi